Logogram strony

Myśliciel A.Rodin

Usuń strach z miejsca pracy

Podstawowym problemem amerykańskich przedsiębiorstw jest obawa pracowników przed mówieniem o swoich problemach związanych z pracą.
Edwards Deming

Koszty strachu przed mówieniem prawdy mogą być dla organizacji bardzo wysokie. Oto dwa takie przykłady.

Katastrofa samolotu w stanie Wirginia (1982) — W czasie kołowania samolotu na pas startowy drugi pilot widział narastające oblodzenie na skrzydłach, ale ponieważ pierwszy pilot nie zwracał na to uwagi, nie odważył się podzielić  z nim wprost swoimi obawami. Wyrażał je jedynie w sposób pośredni mówią na przykład „O sporo tego lodu” lub „Kurczę, ciężko będzie roztopić ten lód…”

Katastrofa Challengera (1986) — Jak stwierdziła komisja badająca przyczyny wypadku, jego bezpośrednią przyczyną była utrata elastyczności uszczelek w zbiorniku z paliwem. Z tego problemu zadawała sobie sprawę grupa inżynierów, którzy na kilka miesięcy przed startem wyrazili obawy, że uszczelki mogą zawieźć, gdy ich temperatura spadnie poniżej pewnego poziomu. Nie drążyli jednak tego tematu z obawy przed zarzutem, że ich opór może opóźnić start promu.

W obu tych przypadkach strach w dramatyczny sposób wpłynął na jakość pracy organizacji. Nie są to jednak jedyne koszty strachu. Jak się okazuje, ludzie, którzy wobec obawy przed mówieniem prawdy utracili wiarę w lojalność firmy, poszukują alternatywnych dróg zapewnienia sobie bezpieczeństwa i sukcesu. Najpewniejszą taką alternatywą są „układy” wyrażające się lojalnością wobec własnej grupy wspólnych interesów połączoną z cynizmem wobec wszystkich spoza grupy, a więc w szczególności wobec firmy. Jest to jedna z najbardziej destruktywnych postaw przynosząca wiele szkód dla organizacji, a w szczególności:

  • syndrom „dlaczego mam się przejmować?”,
  • mniej błędów ujawnionych, choć więcej powstałych,
  • fałszywe priorytety — np. biurokracja ważniejsza od obsługi klienta,
  • lokalna optymalizacja — np. obniżamy koszty u nas, nawet jeżeli spowoduje to ich powiększenie dla całej firmy.

Takie zjawiska mogą też prowadzić do anomii pracowniczej, gdyż dostarczają argumentów dla społecznych uzgodnień niegodziwości, co jest szerzej omawiane w wykładzie Dylemat lidera — przemoc czy partnerstwo.

Literaturę do wykładu stanowią rozdział 8 mojej książki „Doktryna jakości — rzecz o skutecznym zarządzaniu”, która jest udostępniona w domenie publicznej od roku 2007.

Forma szkolenia: wykład
Czas trwania:
2h
Udostępniane materiały:

  1. Książka Moja książka "Doktryna jakości"
  2. Prezentacja (pobierz prezentację)

Polecana literatura uzupełniająca:

K.D.Ryan, D.K.Oestreich, Driving Frear out of the Workplace — How to overcome the invisible barriers to quality, productivity and innovation, Jossey-Bass Publishers, San Francisco 1991